İNDİGO
BOYA
İndigo boya halat haline getirilmiş ipliklerin boya teknelerinden
geçirilerek boyandığı oksitlenme olayı ile olan bir boyamadır.
İndigo boya normal boyadan farklı özellikte olan bir küp boya tipidir.
İndigo boyada boyar maddenin selüloz liflerine nüfuziyetinin düşük olması
diğer boyalardan farklı bir özelliktir. Bu sebeple ipliğin boyanma işlemi
birden fazla teknede tekrarlanır. Yani indigo boyardan geçen halat boyanır,
belli bir yüksekliğe çıkarılarak oksitlenir ve sonra tekrar boyanır. Boyar
madde elyafın içine nüfuz etmez, adeta etrafında bir katman oluşturur.
Boyanın nüfuziyeti kostikleme işlemi ile artırılabilir. Boyama yapan
makinenin kapasitesi 12, 16, 24, 36, 48 gibi halat sarılmış tops
şeklindedir. Boyama işlemi devamlı sürer. Bu süre bir partinin boyanması
için ortalama 8 saattir. Bu süre partiye ve üretilecek tipe göre değişir.
Boyama İşlemi
Halatlar boyanmak için makine üzerindeki kılavuza bağlanır. Kılavuz her
seferinde halatların yerleştirilmesini önleyip, zamandan tasarruf etmek için
makine boyama yaparken devamlı makine üzerinde durur.
Boyama işleminden önce halatlar ön işlem teknelerinden geçer. Bu ön işlem
aşamasında halat istenilen tipe göre, ıslatma, yıkama, kostikleme, yumuşatma
gibi işlemlerden geçirilir. Bu ön işlem görme tipe uygun prosese göre
değişir.
Halatlar ilk ıslanma teknesine girdiğinde her bir halata ait beslenme açısı
hafif şekilde fark eder. Bu durum iplik geriliminin değişmesini engeller.
İplik geriliminin değişmesi ile farklı boya yapısı meydana gelir.
Ön işlem teknelerinin her birinde isteğe göre farklı bir işlem
uygulanabilir. Boyama teknelerinde dakikada 10-18 kg halat boyanır. İplik
üzerindeki mum, magnezyum tuzları, bu ön işlemler sayesinde temizlenerek
boyama yapılır.
Ancak bu maddeler bazen bu işlem teknelerinin yüzeyinde tabakalar
oluşturarak banyoyu terk ettiğinde halat üzerinde kir oluşturdukları için bu
kir tabakası sıcak bir durulama ile iplikten uzaklaştırılır. Boya maddesi ve
diğer işlem maddeleri mutfakta hazırlanıp borularla teknelere beslenirler.
Ön işlemden geçen halatlar boyama teknelerine gelir. Bu tekneler 8-10 adet
olabilir.Yine isteğe bağlı olarak yani tipin özelliklerine göre, halatlar
belli bir tekne sayısından geçerler. Yani halatlar istenen özelliğe göre
boyanırlar.
Bir boyama teknesinden boyanarak çıkan halatlar belirli bir yüksekliğe
silindirler vasıtasıyla çıkarlar. Bu yükseklik oksitlenme içindir.
Boyanan halat hava ile temas ettiğinde boya oksitlenir ve tekrar boyama
teknesine gelir. Halatın boya ile temasını artırmak için tekneler derin
yapılmıştır.
Boya teknelerinden geçerek boyanan halatlar tekrar bazı işlemleri tabii
tutulmak üzere işlem teknelerine gelirler. Bu teknelerde yıkama, yumuşatma
gibi işlemler yapılır. Bu teknelerin sayısı 5 tanedir.
Boyalı halatlar genelde durulama işlemine tekrar tutulurlar. Bu işlem oda
sıcaklığında yapılır. Bu işlemlerden de çıkan halatlar kurutma balabanlarına
gelir. Buradaki silindirlerden geçerek kuruması sağlanan halatlar sallama
bölümüne gelerek burada kovalara doldurulurlar. Bu kovalar halat açma
bölümüne giderek boyalı halatlar açılır. İndigo boya tabakası aşınma ve
yıkanmaya karşı iyi bir haslık sağlar.
|
Jagjemezler dooel Štip 
