Merserize
Yakmadan çıkan denim
kumaşı boyama yapılmayacaksa, boyama teknelerinden geçmeden direkt apre
teknesine gelir. Apre sıvısı apre teknesi içerisinde genelde yarısına kadar
dolu şekildedir. Apreleme işleminde kumaş yumuşatılır, ıslatılır,
dolgunlaştırılır ve dikiş olayı için kolaylık sağlanır.
Kumaşlarda atkı ve çözgü ipliklerinin arasındaki boşlukların doldurulması
için dolgunlaştırıcı apre uygulanır.
Denim kumaşlar genelde ağır gramajlı kumaşlar olduğu için dikilmeleri
zordur. Bu nedenle dikiş kolaylaştırıcı apre ile muamele edilerek
konfeksiyon işlemlerine hazırlanmaları gerekir. Burada verilen apre ile
kumaşın konfeksiyonda serim kolaylığı sağlanır. Apre teknesinin kontrolünde
üç ana gösterge vardır. Bunlar sıvı seviyesini gösteren, sıvı sıcaklığını
gösteren ve baskı silindirlerini ayarlayan göstergelerdir.
Kumaş metal ve kauçuk baskı silindirlerinin arasından geçerken tekneden
aldığı sıvının fazlası alınıp sıvı israfı engellenir. Böylece teknedeki sıvı
yoğunluğu ve seviyesi dengelenmiş olur.
Apre teknesi boyama yapılmadığı sanforlama işlemi sırasında apre sıvısı ile
dolu iken, boyama esnasında su ile doldurularak boyalı kumaşın son yıkaması
yapılır.
Burulma
Apre teknesinden çıkan kumaş burulma kontrol birimine gelir. Burulma işlemi,
kumaşın konfeksiyon dikimi sırasında kolaylık kazandırmak ve dikilmiş
mamulün paça kısmında eğilme oluşmayıp düz durmasına imkan verir.
Burulma değeri her kumaş tipi için farklı değerler alır. Her tip değişiminde
burulma tekrar ayarlanır.
Bu bölümde iki çift silindir bulunur. Bu silindir çiftlerinin bir ayar kolu
yardımıyla birbirlerine göre konumlarının ayarlanması ile burulma verilir.
Atış-Tutuş : İki en kumaş dokuyan dokuma tezgahlarında mekikçiğin atıldığı
yerdeki kumaşa “atış”, vardığı yerdeki kumaşa ise “tutuş” kumaşı denir. Bu
iki kumaşın sıklıkları birbirinden farklı olduğu için burulma değerleri de
farklı olur.
EĞRİLİK KONTROL İŞLEMİ
Kurutma Tamburları ve Tansiyonerler
Bu işlem kurutmada oldukça etkili ve ekonomiktir. Silindirlerin ısıtılması
basınç altındaki su buharının silindirlerin içine gönderilerek sağlanır.
Kurutmanın hızlı olması isteniyorsa kumaş gerginliği artırılır. Böylece
silindir ile kumaşın teması artar ve makinenin hızı artmış olur. Bu durumda
su buharının silindirin iç cidarında yoğunlaşma tehlikesi ortaya çıkar.
Silindir çok hızlı döndüğünde merkezkaç kuvveti ortaya çıkar. Bu kuvvetin
etkisiyle cidarlardaki yoğunlaşmış suyun toplanarak silindirin altında
birikmesiyle ısı transferinin etkilenmesi, devir sayısının doğru olarak
ayarlanmasını gerektirir.
Kumaş, açık en formunda silindirler üzerinden geçirilerek kurutulur.
Kumaşın ilk silindirle temasından önce açılmasını sağlayan açıcı rolik ve
çıkıştaki ön soğutma silindirleridir. Her birinde 12 tane olup 3 grup tambur
vardır. Tamburlardaki buhar basıncı üç grupta da aynı değildir. Birinci
grupta 2.5 kg/cm2, ikinci grupta 0.7 kg/cm2, üçüncü grupta ise 2.2
kg/cm2”dir.
Kurutma tamburlarında kumaşın enine ve boyuna olmak üzere boyutlarında
değişim meydana gelir. Boyuna değişim tüm kurutma tamburları boyunca gerilme
ve ısının tesiriyle uzama, enine çekme ise iki noktada oluşur. İlki iki grup
silindir arasında üstte, ikincisi ise üçüncü grubun bitiminde altta oluşur.
Kumaşın enine uzunluğu sanforlama neticesinde en az 151 cm olmalıdır. Bunu
sağlayacak şekilde kontrol panelinden enine çekme miktarı ayarlanır. Aksi
takdirde kumaşın kalitesi düşer. Enine uzunluğun ilk değişim yeri apre
teknesinin öncesidir.
Enine çekme cihazlarının her birine “tansiyon” denir. Her tansiyon üç ana
elemandan oluşur. Bunlar ;
- Ağırlıklar
- Germe silindirleri
- Çalışma düzeni sağlayan zincirdir.
Germe silindirleri ile ağırlıklar birbirleri ile zıt yönde hareket ederler.
Ağırlık aşağıya indiğinde germe silindirleri yukarıya çıkar ve üçüncü
kurutma tamburu grubu ile tansiyon silindiri arasında gerilen kumaş daralır.
Germe silindiri ne kadar yukarı çıkarsa enine çekme de o denli yüksek olur.
Tansiyon elemanlarına ısı tatbik edilmez
|
Jagjemezler dooel Štip 
